MIESIĘCZNIK - NUMER BIEŻĄCY
W PAŹDZIERNIKOWYM „działkowcu”

12 13 DZ10DZIAŁKOWIEC | 10’2021 | ROŚLINY OZDOBNE

KWIATY Z PÓŹNEGO SIEWU
mgr Małgorzata Śmigielska, Uniwersytet Przyrodnniczy w Poznaniu

Latem i jesienią owoce wielu roślin jednorocznych dojrzewają, pękają, rozsiewając w ogrodzie nasiona, które przeczekują zimę, a wiosną kiełkują jak tylko pogoda na to pozwoli. Znając zatem możliwości przezimowania nasion, możemy sami przeprowadzić jesienny wysiew wybranych .

gatunków, zyskując przy tym wiele korzyści. Jakie to gatunki? Do siewu jesiennego nadają się gatunki odporne na niskie temperatury. Możemy tutaj zaliczyć te z grupy sianych wczesną wiosną wprost do gruntu. Natomiast wykluczamy wszystkie gatunki uprawiane z rozsady lub wysiewane do gruntu w maju. Zaletą siewu jesienią jest wczesne kiełkowanie nasion i wczesne rozpoczęcie wegetacji. Chłód korzystnie działa na kiełkowanie nasion wielu gatunków. Temperatura około 12–15°C (a czasem niższa) przerywa spoczynek, dzięki temu nasiona takie kiełkują wcześniej, w większym stopniu i bardziej równomiernie niż te wysiane wiosną, kiedy panuje wyższa temperatura. Nasiona podczas kiełkowania i młode rośliny we wczesnej fazie wzrostu  (...)


18 19 DZ10DZIAŁKOWIEC | 10’2021 | URZĄDZAMY OGRÓD
 
SPEKTAKULARNE KANDELABRY
mgr Elżbieta Filek, architektka krajobrazu

Wiele gatunków roślin, które uprawiamy w naszych ogrodach, wytwarza efektowne kwiatostany o architektonicznym kształcie. Dobrze wyglądają posadzone jako solitery w trawniku lub na tle większych krzewów, ale także na rabatach. Możemy je .

też posadzić na rabacie z innymi drobniejszymi, skromniejszymi roślinami. Przy komponowaniu takiej rabaty trzeba wziąć pod uwagę rozmiary poszczególnych roślin. Pod największe gatunki trzeba będzie przeznaczyć od 1,5 do 2 m² powierzchni. W przeciwnym razie zagłuszą one mniejsze rośliny. Do prawdziwych gigantów należą: parzydło leśne, świecznica, języczka syberyjska, języczka wąskogłówkowa, języczka Przewalskiego i rabarbar dłoniasty. Rośliny towarzyszące dobieramy na zasadzie kontrastów. Powinny one mieć liście i kwiaty o delikatnej strukturze, które podkreślą wielkie liście i okazałe kwiatostany olbrzymów. Doskonałym dodatkiem na rabaty półcieniste będą tawułki, orliki, kokoryczki wielokwiatowe, paprocie, irysy syberyjskie, liliowce, niskie turzyce, zawilce japońskie. Rośliny mniejsze (...)
 


20 21 DZ10DZIAŁKOWIEC | 10'2021 | URZĄDZAMY OGRÓD
 
DOTYKOWE KĄCIKI DLA DZIECI
mgr Izabela Adamska,architektka krajobrazu

„Rośliny nie są do zabawy, nie dotykaj". Co jednak, jeżeli potraktować rośliny w ogrodzie, jako jeden z elementów zabawy i rozwoju najmłodszych? Przebywanie na działce lub w ogrodzie stanowi formę terapii i umożliwia rozwój dzieci. Warto przeznaczyć dla nich 

przestrzeń, gdzie będą mogły doświadczać, poznawać, czuć i uczyć się. Warto zaprojektować dla nich rabaty dotykowe, które pozwolą na bezpieczny i wartościowy kontakt z naturą. Integracja sensoryczna Aktualnie wiele mówi się o integracji sensorycznej, jej roli i zaburzeniach, które coraz częściej dotykają najmłodszych. Integracja sensoryczna, w dużym uproszczeniu, jest to odbieranie świata przez zmysły. Co ciekawe, ten proces działa poza świadomością, ale by działał właściwie, należy go trenować, kształtować i pielęgnować, by był sprawny od urodzenia do końca życia. Bezcenne są w tym kontekście walory roślin. Odpowiednio projektując ich nasadzenia, planuje się możliwości doświadczenia różnych bodźców sensorycznych. To stymulacja i poznawanie ogrodu zmysłami, (...)


28 29 DZ10DZIAŁKOWIEC | 10’2021 | W SADZIE
 
KOLOROWE PORZECZKI
dr Ewelina Gudarowska, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Porzeczki są od lat chętnie uprawiane w ogródkach. Trudno się temu dziwić. To gatunki o małych wymaganiach środowiskowych i łatwe w uprawie. Ich owoce mają wysoką wartość prozdrowotną, dietetyczną i przetwórczą. Kolorowe owoce i różne formy prowadzenia,

  (pienne, szpalerowe) są prawdziwą ozdobą działki. Warto przyjrzeć się wartościowym odmianom, które oferują jesienią punkty szkółkarskie. Wybierając odmiany warto zwrócić także uwagę na pokrój krzewów. Łatwiejsze w uprawie są odmiany o pokroju zwartym i wzniesionym (Tisel, Ceres, Ben Hope, Rolan, Detvan, Primus, Orion), niż krzewy rozłożyste o pokładających się pędach (Bona, Tiben). Jesienią oferowane są sadzonki roczne lub 2-letnie z odkrytymi korzeniami. Najlepiej kupować materiał z etykietą i kwalifikowany. Dobre, zdrowe i sprawdzone odmiany można łatwo samemu rozmnażać na działce przez sadzonki zdrewniałe. Formy krzaczaste należy sadzić co 1,5 m, pienne co 1 m. Wiosenne przycięcie sadzonki po posadzeniu sprzyja rozkrzewieniu się. (...) 


38 39 DZ10DZIAŁKOWIEC | 10’2021 | TEMAT MIESIĄCA
 
CZAS SADZENIA
dr hab. Marta Monder

Jesień to doskonała pora na sadzenie drzew i krzewów, zarówno owocowych, jak i ozdobnych, szczególnie tych, które tracą na zimę ulistnienie. To teraz, po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, w szkółkach i sklepach jest ich największy wybór. Teraz także         

można sadzić drzewa i krzewy z odkrytym systemem korzeniowym, co w przypadku np. większych nasadzeń a także zakładania żywopłotów, jest szczególnie korzystne pod względem finansowym. Sadzenie jesienią umożliwia jeszcze dobre ukorzenianie się roślin przed zimą i ich adaptację na nowym miejscu a także wcześniejszy i intensywniejszy rozwój wiosną. Im wyższa jakość materiału szkółkarskiego, tym rośliny lepiej się przyjmują i w konsekwencji dobrze rosną od samego początku. Materiał szkółkarski powinien być: dobrze oznaczony etykietą z nazwą gatunku, odmiany, podkładki (szczególnie ważne dla roślin owocowych), z ew. paszportem roślin, licencją; bezwzględnie zdrowy, bez widocznych objawów chorób i szkodników, również na korzeniach (m.in. bez widocznych (...)


68 69 DZ10DZIAŁKOWIEC | 10’2021 | KUCHNIA
 
ZUPY Z JESIENNYCH WARZYW
dr Jolanta Lisiecka, UP w Poznaniu

Jesienią szczególnie warto zadbać o odporność. Warzywa i owoce to doskonały sposób na to, aby dostarczyć organizmowi niezbędnych witamin, minerałów i antyoksydantów. Liczne badania potwierdzają, że dieta uboga w warzywa, owoce i ich przetwory może ..

 prowadzić do licznych chorób przewlekłych, takich jak choroby układu krążenia, otyłość czy choroby nowotworowe. Sezonowa lista warzyw, które warto włączyć do jesiennej diety jest długa. Można z nich przygotować wiele smacznych i zdrowych dań, między innymi zupy. Jesienne warzywa są pełne koloru, pysznego smaku, a także witamin i wartości odżywczych.Jakie mają zalety? Gorąca i aromatyczna zupa nie tylko rozgrzewa i dodaje energii, ale także poprawia nastrój. Jest prosta, szybka i tania w przygotowaniu. Doskonale sprawdzi się jako pożywny obiad, niezawodna obiadokolacja, a nawet śniadanie. Można ją także zabrać w kubku termicznym do pracy, szkoły lub na jesienną wycieczkę (...)

Prawidłowe następstwo roślin po sobie zwane inaczej zmianowaniem, zapewni nam liczne korzyści, począwszy od poprawienia struktury gleby, poprzez eliminację zachwaszczenia, aż do ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami. Zmianowanie jest niezwykle ważne w uprawie warzyw, dlatego warto już teraz przemyśleć układ poszczególnych gatunków w ogrodzie. Jeśli planujemy zmianowanie roślin z góry na kilka lat do przodu (przeważnie 4), szczególnie na dużych powierzchniach, mówimy wtedy o płodozmianie. Skutki braku zmianowania postępująca degradacja gleby (pogorszenie struktury, jednostronne wyczerpanie składników pokarmowych, nagromadzenie wydzielin korzeniowych działających toksycznie na rośliny następcze), wzrost zachwaszczenia, nasilone pojawianie się chorób i szkodników. Uwzględniamy pokrewieństwo roślin. Przestrzeganie tej zasady przeciwdziała występowaniu chorób i szkodników, gdyż pokrewne
 

KALENDARIUM

wrzesień 2021
P W Ś C Pt S N
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 1 2 3
Uprzejmie informujemy, że nasz serwis zbiera w sposób
automatyczny informacje i zamieszcza na
urządzeniach końcowych użytkowników pliki cookies.
Wydawnictwo "działkowiec" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Bobrowiecka 1,
00-728 Warszawa; tel. 22 101-34-00; fax 22 101-34-20
NIP: 525-22-10-030, REGON: 017220636; KRS 0000010992, kapitał zakładowy 120 000 zł,